دوشنبه ٢٣ تير ١٣٩٩
عناوین اصلی
معرفي مرکز

معرفي مرکز

 دستورالعمل خدمات بخش نسخه های خطی و چاپ سنگی

تصاویر ایران
مسجد جامع اصفهان
آب و ھوا

آمار بازدید

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 454228
 بازدید امروز : 1035
 کل بازدید : 1609885
 بازدیدکنندگان آنلاين : 2
 زمان بازدید : 3.0312
اخبار > زندگی و زمانه میرسيد علي همداني


  چاپ        ارسال به دوست

مقاله فرهنگی؛

زندگی و زمانه میرسيد علي همداني

میرسيد علي همداني از مفاخر و بزرگان مشرق زمين، مروج اسلام در شبه قاره هند، زمان سلطنت محمدخدابنده اولجاتيو هشتمين سلطان ايلخاني مغول 12 رجب 714ه.ق (1314م) در همدان زاده شد. پدرش سيد شهاب الدين والي همدان به امور دیوانی و حکومتی اشتغال داشت، تحصيلات ابتدایي را از سيد علاالدوله سمناني (659-736ه.ق) دایي خود فرا گرفت و براي تهذيب نفس شروع به رياضت كرد، علوم زمان خود را آموخت و علم حديث را از شيخ نجم  الدين آموخت. مدت 21 سال (53-733) مسافرت كرد و در هيچ جاي ساكن نشد. در اين سفر ها از شبه قاره هند، تركستان و... بازديد كرد و بارها به حج رفت. سال 753ه.ق در سن چهل و یک در همدان ازدواج كرد، یک سال پس از ورودش به شهرکولاب، اولین فرزندش سیدمحمد زاده و پس از آن صاحب دختری شد که ماه خراسان نام گرفت. همدانی سال 773ه.ق در ختلان با امير تيمور گورکانی روبرو شد كه با او اختلاف پيدا کرد، سپس به همراه هفتصد تن از مريدانش در 774 ه.ق به كشمير عزیمت کرد و در محله‌ای به نام مينونظير در شهر سرینگر کنونی اقامت گزید. همدانی در این منطقه مدرسه و کتابخانه ساخت و هزاران نفر بدست وی مسلمان شدند. مريدان خود را در اطراف كشمير براي تبليغ اسلام و كسب معاش پراكند و خود پس از شش ماه به مکه رفت. سال 781ه.ق به كشمير بازگشت و دو و نيم سال بعد، از راه لداخ وارد تركستان شد و پنج سال بعد (785ه.ق) برای بار سوم به كشمير برگشت.

بیش از هفت سال از عمر خود را در کولاب تاجیکستان گذراند، سپس از کولاب عازم مکه ‌شد که در مضافات (کنر) افغانستان با نظر سلطان محمود حاکم پاخلی مدتی آنجا ماند، به سبب بیماری که از آن رنج می‌برد بیماریش بیشتر ‌شد و ذیحجه 786 ه.ق در شهر کنر افغانستان  در 72 سالگی در گذشت و بنا به وصیت او، مریدان و ارادتمندان پیکرش را در مدرسه‌ای که خود در ختلان (کولاب200 کیلومتری دوشنبه) بنا کرده بود، به خاک سپردند. در آرامگاهش ده نفر از افراد خاندان او آرمیده اند، ‌مزار پسرش سيدمحمد، ‌همسرش آفتاب تابان،‌ دخترش ماه  خراسان و شماري از نوادگان و نبيرگان وي در این بنا قرار دارند.

مراكز تبليغ و فعالیت دینی او همدان، تركستان و كشمير بود، او توانست پيوند، همبستگي معنوي و فرهنگي دراین مناطق ايجاد كند. با تلاش او در كشمير حدود 37 هزار نفر به اسلام گرویدند و در این دیار به گسترش اسلام اهتمام نمودند. وی در بیان تعلیمات خویش از آثار، تألیفات و اندیشه‌های جریان‌های ادب و تصوف چون ابوحامد غزالی، شیخ فریدالدین عطار، ابن عربی، سنایی، نجم ‌الدین  کبری، محمود شبستری، جلال ‌الدین رومی، فردوسی، رودکی، شیخ ‌الدوله سمنانی، عمرخیام، سعدی، حافظ و... بهره برد. دولتشاه سمرقندي او را در دوره تيمور سلطان  العرفا ناميد. او حکام و والیان را راهنمایی و آنان را به عدل، انصاف و رعایت قوانین دینی فرا می‌خواند، احداث مسجد، مدرسه و تاسیس کتابخانه، کوشش‌هایی بود که او انجام داد. برتری بر رهبران فرقه‌های غیرمسلمان در بحث با برهان‌های قوی و منطقی با الهام از قرآن و سنت، ارائه نمونه عینی و کاملی از اخلاق و بروز خصالی چون شجاعت، استقامت، قاطعیت، اراده قوی، صراحت زبان، زهد و قناعت، تامین هزینه زندگی از دسترنج خویش، فداکاری و تقدم دیگران برخود، وقف دارایی ‌های خویش برای کمک به نیازمندان، احیای مراکز مذهبی، تبلیغی، تألیف ده‌ها کتاب و رساله و... از ویژگی‌ها و اقدامات او بوده است.

همدانی براي مردم كشمیر ارمغاني چون اسلام، زبان فارسي و صنعت از ايران برد و در آنجا مدارس و خانقاه  ساخت كه  بر اثر دستخوش روزگار از بين رفته است. هزاران شاگرد در کشمیر تربیت کرد که هر کدام برای خود استاد شدند، به این سبب همدانى هنوز در کشمیر شناخته   شده، محترم و از او به شاه همدان یاد می کنند، خانقاه مولا یا زیارتگاه شاه  همدان در کشمیر از دیدنی های آن دیار است. نخستین مسجد در سال ١٤١٣ توسط سلطان اسکندر به یاد همدانی در کشمیر ساخته شد. او بيشتر آثار خود را در كشمير نوشت و بين مريدان و نومسلمانان گستراند که در روشنی و رشد فكری و تهذيب اخلاق آنان سهم بسزایي داشت. او بیشتر در موضوع‌های حقوق والدین، مناسبات بین زن و شوهر، مقام و مرتبه زن، برادری و دوستی، عدالت و شاه عادل، شکر نعمت، انواع صبر و... سخن گفته است. هر چند ارتباط تیمور با همدانی و برخی از خاندان او خوب نبوده و پیوسته آزار و شکنجه می‌دیدند، اما وی زبان از نصیحت باز نمی‌داشت و با شجاعت به حاکمان زمانش سخن حق را ابراز می‌داشت،که این حق‌خواهی‌ها سبب فرار، گرفتاری و... او ‌گردید.

وی بر این عقیده بود که اگر پادشاهان و حاکمان اهل خرد و ادب باشند به سلطنت بر رعیت حق دارند.

شاعر بود و غزل هاي گرم و پرشور سروده كه مجموعه اي از آن ها را محمدرياض پاكستاني با عنوان «چهل اسرار» در تهران چاپ كرد. موزه‎ تاريخ و فرهنگ كولاب کنار مزار همدانی قرار دارد، در این موزه نسخه‎های خطی و آثار بجا مانده از او نگهداری می‌شود. در یک غرفه آثار و آنچه مربوط به اوست به نمايش گذاشته شده است. شرح حالی از همدانی به زبان‎های فارسی، ‌اردو و روسی وجود دارد كه از ارتباط او با قوم‎ها حكايت می‎كند. اين غرفه نشان می‌دهد كه بيشتر، پاكستاني‎ها و كشميري‎ها ارادت و اخلاص به وی داشته و درباره ‎ایشان به پژوهش و تحقيق پرداخته‎اند. کولاب از قدیمی‌ترین شهرها با قدمت حدود۲۷۰۰ سال، چهارمین شهر بزرگ تاجیکستان و حدود 150 هزار نفر جمعیت دارد. کولاب به معنای آبگیر و تالاب که از سال 1313 شهر شده است، هرچند سال ها مرکز استان بوده، اما اکنون یکی از شهرهای استان ختلان است.

همدانی مشهور به شاه   همدان و امیر کبیر، در تاجیکستان عهد شوروی چهره ای شناخته  شده نبود. تنها مردمی که در نزدیکی آرامگاه این صوفی طریقت کبراوی زندگی می کردند، از زندگی او داستان ها می گفتند و به زیارتش می رفتند. پس از فروپاشی شوروی نام او بیشتر سر زبان ها افتاد، مطالب فراوانی منتشر و اسکناس ده سامانی تاجیکستان با تصویری خیالی از او منقوش شد. همدانی به طریقت کبراوی پیوست و پس از چندی رهبر این طریقت شد. او تحت پیگرد تیمور، سمرقند را با هفتصد مریدش به قصد کشمیر ترک کرد. گسترش بسیاری از هنرها در کشمیر با نام همدانی پیوند  دارد، هنرهایی چون شالبافی، بافندگی، سفالگری و خوشنویسی از میراث همدانی و هفتصد همراه هنرمند او به شمار می آید.

آثار میرسید علی همدانی؛ به باور برخی تعداد آنها بیش از 140 اثر است. در بخش آثارخطی پژوهشگاه خاورشناسی فرهنگستان تاجیکستان بیش از 56 عنوان رساله همدانی و چند کتاب او در کتابخانه فردوسی وجود دارد و در همدان 96 رساله او نگهداری می شود. در میان گنجینه موزه میراث خطی و ادبی کولاب، جای مخصوصی به آثار ‌خطی و چاپ سنگی ایشان اختصاص دارد. پاره ای از آثارش به زبان های اُردو، ترکی، پشتو و فرانسوی ترجمه و منتشر شده است. محققین تاجیک از جمله شادروان ماهرخوجه سلطان  زاده (رساله دکترا درباره همدانی)، پرفسور شمال  اف، دکترحاتم عصازاده، دکترمحمد غایب، استاد شمس الدین احمد و... کارهای پژوهشی درباره او کرده اند.

شمس الدین احمد در کتاب شاه همدان 146 اثر را به همدانی نسبت داده؛ ذخیره  الملوک، سیرالطالبین، مناجات، رساله  انسانیه، رساله نفسیه، اسرار قلبیه، چهل  اسرار، هفت  مجلس، فتوتیه، ده  فایده، مستورات، اسرار ولی، احکام قرآن، انسان نامه و فراست نامه را از مهم ترین و مشهورترین آنها می دانند، البته آثار همدانی آن گونه که باید نشر عمومی نیافته و معرفی نشده است. دکترمحمدابراهیم مالمیر از آثار همدانی ۶5 اثر تصحیح، تعلیقه و شرح و ۲ اثر در زندگینامه ایشان، خلاصه  المناقب و منقبت الجواهر را انجام که ۷۵ اثرخواهد شد.

اداره كل سازمان هاي بين المللي و موافقت نامه هاي فرهنگي


١٣:٣٧ - شنبه ٣ آبان ١٣٩٣    /    شماره : ٦٢٠١٠٩    /    تعداد نمایش : ٣٦٤١


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





اخبارفرھنگی - ادبی ایران و پاکستان
استقبال شهروندان ایرانی و پاکستانی از برقراری پرواز تهران-کراچی
ایرنا - پرواز شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران روز پنج شنبه با بیش از سیصد مسافر شامل ایرانیان مقیم در پاکستان، دانشجویان دو کشور و تجار و برخی از اتباع پاکستانی از تهران به کراچی پرواز و ظهر همان روز مجددا به میهن اسلامی مراجعت کرد. به گزارش سرکنسولگری ایران در شهر "کراچی" مرکز ایالت سِند در جنوب پاکستان، در راستای تلاش‌ها و رایزنی‌های مستمر با کشورهای همسایه جهت بازگرداندن ایرانیان مقیم به کشور و نیز تعامل اتباع و تجار دو کشور، پرواز شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران در ۱۹ تیر ماه، مجموعاً با بیش از سیصد مسافر متشکل از ایرانیان مقیم در پاکستان، دانشجویان دو کشور و تجار و برخی از اتباع پاکستانی از تهران به کراچی پرواز و ظهر همان روز مجددا به تهران مراجعت نمود.
 ٠٩:٣٧ - جمعه ٢٠ تير ١٣٩٩ - نظرات : ٠متن کامل >>
مرزهای تجاری با پاکستان بازگشایی شد
تهران و اسلام‌آباد اجازه سوء استفاده به دشمنان را نمی‌دهند
برگزاری برنامه‌های فرهنگی بزرگداشت دهه کرامت در پاکستان

مجلہ دانش

پیوندهای سودمند
صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|اوقات شرعی|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت|اخبارفرھنگی و ادبی
Copyright © 2019 I.C.R.O. All rights reserved. مرکز تحقيقات فارسي ايران و پاکستان (fa)

برای مشاهده بهتر سایت لطفاً از مرورگر کروم یا فایرفاکس استفاده نمایید.